Một trong những câu MentorLink nghe nhiều nhất từ người trẻ là:
“Em vẫn đang đi tìm đam mê của mình.”
Nghe thì rất hợp lý, bởi vì chúng ta lớn lên với một niềm tin rằng ai rồi cũng sẽ có một công việc mình thật sự yêu thích, và nhiệm vụ của mình là đi tìm ra nó càng sớm càng tốt. Nhưng nếu nhìn vào hành trình của những người đã đi đủ lâu, MentorLink nhận ra một điều khá khác: rất ít người thật sự “tìm thấy đam mê” ngay từ đầu, và phần lớn những gì ta gọi là đam mê lại được hình thành sau một quá trình làm việc nghiêm túc.
Vấn đề của việc “đi tìm đam mê” là nó khiến nhiều người rơi vào trạng thái chờ đợi. Chờ một công việc khiến mình thấy thích ngay từ đầu, chờ một cảm giác “đúng rồi, đây chính là thứ dành cho mình”, rồi mới bắt đầu đầu tư thời gian và công sức. Nhưng trong thực tế, rất nhiều công việc khi nhìn từ bên ngoài thì có vẻ hấp dẫn, nhưng khi bắt tay vào làm thật lại có những phần rất lặp lại, rất khó, thậm chí có lúc khá nhàm chán nên nếu chỉ dựa vào cảm xúc ban đầu để quyết định gắn bó hay không thì chúng ta rất dễ bỏ cuộc trước khi kịp đi đủ sâu để hiểu công việc đó.
Trong các chương trình trải nghiệm và những buổi làm việc với người trẻ, MentorLink thường thấy một mô thức khá rõ. Những bạn cảm thấy mình “chưa có đam mê” thường là những bạn chưa có đủ trải nghiệm thật để hiểu mình hợp với điều gì. Ngược lại, những bạn bắt đầu tìm thấy hướng đi thường không phải vì các bạn “tìm ra” điều gì đó đặc biệt, mà vì các bạn đã thử đủ lâu để bắt đầu thấy mình làm được, và từ đó dần dần hình thành sự yêu thích.
Thực ra, đam mê thường không đến trước, mà đi sau một chuỗi rất cụ thể: trải nghiệm, rồi đến năng lực, rồi mới đến cảm giác yêu thích. Khi bạn bắt đầu làm một việc, ban đầu có thể chỉ là tò mò hoặc thử cho biết. Làm đủ lâu, bạn bắt đầu hiểu hơn, làm tốt hơn một chút, và chính cảm giác “mình làm được” đó tạo ra sự hứng thú. Khi năng lực tăng lên, bạn nhìn thấy tiến bộ của mình, và từ đó, công việc dần trở nên có ý nghĩa hơn. Lúc đó, cái mà bạn gọi là “đam mê” mới thực sự bắt đầu hình thành.
Ngược lại, nếu không đi qua giai đoạn trải nghiệm và xây dựng năng lực, rất khó để một người duy trì sự yêu thích với bất kỳ công việc nào, bởi vì cảm xúc ban đầu sẽ nhanh chóng qua đi khi gặp khó khăn. Và đó là lý do nhiều người nhảy từ việc này sang việc khác, luôn cảm thấy mình “chưa tìm đúng”, nhưng thực ra là chưa đi đủ sâu ở bất kỳ đâu.
Vì vậy, nếu bạn đang cảm thấy mình chưa có đam mê, có thể bạn không cần tìm thêm, mà cần bắt đầu làm. Không cần một lựa chọn hoàn hảo, chỉ cần một điểm bắt đầu đủ tốt để bạn có thể trải nghiệm, học hỏi và xây dựng năng lực của mình. Theo thời gian, chính quá trình đó sẽ trả lời giúp bạn.
Bởi vì cuối cùng, đam mê không phải là thứ bạn tìm thấy sẵn ở đâu đó, mà là thứ được hình thành khi bạn dành đủ thời gian và sự nghiêm túc cho một con đường.
